Jaarverslag 2021

Vooruitblik: uitdagingen voor de sector

De coronapandemie ligt niet heel ver achter ons en de gevolgen daarvan zien we in onze economie. Bij het uitkomen van dit jaarverslag staan we voor nieuwe grote uitdagingen: de oorlog in Oekraïne en de hoge inflatie. Consumenten en ondernemers hebben te maken met hoge kosten door stijgende energie- en grondstofprijzen. Banken willen hun maatschappelijke rol vervullen en staan klaar om klanten door de moeilijke tijd heen te helpen. De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) licht een aantal van die uitdagingen voor de sector voor 2022 en verder hieronder toe.
 
Een sterke financiële sector
Uit de stresstest van de Europese Centrale Bank in 2021 is gebleken dat de Nederlandse bankensector weerbaar is gebleken tijdens de pandemie. Door de stevige buffers en de steunmaatregelen konden banken de kredietverlening op peil houden en daarmee de overheid helpen om de coronacrisis te dempen. Toch is er werk aan de winkel om de Nederlandse bankensector voor de toekomst sterk te houden. De kapitaalsverzwaringen, rapportage- en beloningsverplichtingen en de hogere fiscale lastendruk maken het voor de Nederlandse banken moeilijker om te concurreren op het Europese speelveld. Zo wordt bijvoorbeeld in 2022 een ondergrens voor de risicoweging van hypotheken ingevoerd. Nederlandse banken zullen hierdoor extra kapitaal moeten aanhouden voor de hypotheken die zij verstrekken. De wensen van klanten en de concurrentie van spelers van buiten de bankensector maken verder dat de sector moet investeren en innoveren, om klanten en de samenleving ook de komende jaren goed van dienst te kunnen zijn. De NVB blijft zich inzetten dat banken de ruimte krijgen die hiervoor nodig is.

Op weg naar een duurzame economie
Nederland staat voor een grote uitdaging als het gaat om de energietransitie. Om de klimaatdoelen te behalen moet de energietransitie worden versneld. Het coalitieakkoord dat in 2021 tot stand kwam, biedt aanknopingspunten voor banken om samen met de overheid te werken aan een duurzaam Nederland. Banken hebben belangrijke stappen gezet op dit vlak. Banken liggen op koers met hun afspraken uit het ondertekende Klimaatcommitment 2019. Banken willen hun ambities waarmaken en zullen eind 2022 met actieplannen komen met concrete reductiedoelstellingen die bijdragen aan de vermindering van de broeikasuitstoot. Banken voelen de urgentie om te verduurzamen, maar kunnen dit niet alleen. Banken willen hun klanten helpen om serieuze verduurzamingsstappen te zetten. Door klanten extra bewust te maken van de noodzaak en de kansen om te verduurzamen.

Fraude en ondermijnende criminaliteit
Om het criminelen echt lastig te maken moet er fors worden geïnvesteerd in de strijd tegen fraude en ondermijnende criminaliteit. De bankensector zet zeer stevig in op het tegengaan van criminaliteit. Dit is voor zowel banken als klanten een arbeidsintensief traject waarbij voor een effectieve gegevensuitwisseling tussen banken en publieke partijen slechts deels bij wet is geregeld. De informatie-uitwisseling verloopt daardoor deels nog traag of er wordt helemaal niet uitgewisseld. Wat wel goed geregeld is, is de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS). Die zorgt ervoor dat publieke en private partijen onderling gegevens kunnen uitwisselen om de samenleving beter te kunnen beschermen tegen fraude en witwassen van geld.

De totale schade door verschillende vormen van fraude in het betalingsverkeer is in 2021 gestegen naar 62,5 miljoen euro. Online fraude heeft een enorme emotionele impact op slachtoffers. Banken nemen voortdurend maatregelen om fraude te voorkomen en klanten voorlichting te geven zich ertegen te wapenen. De zorgwekkende sterke stijging van de totale schade door fraude en oplichting onderstreept de noodzaak om samen met overheid en andere partijen snel tot een integrale aanpak te komen om deze vormen van criminaliteit te bestrijden. Banken pleiten al langer voor een integrale aanpak, waarbij zij onder andere met de verantwoordelijke ministeries, toezichthouders, politie, Openbaar Ministerie, sociale media, BigTech’s, Internet Service Providers, telecompartijen en handelsplatformen de handen ineenslaan. Ook de Cyber Security Raad heeft opgeroepen tot actie en investeringen om de trend van toenemende digitale fraude te keren. Verder uitstel betekent meer schade voor slachtoffers en grotere winsten voor criminelen.

De uitdagingen voor onze sector zijn groot. Banken zijn zich ervan bewust dat zij op al deze maatschappelijke thema’s een cruciale rol vervullen. De sector wil sterke banken houden in Nederland die kunnen bijdragen aan een sterke samenleving.